معرفی رشته شنواییسنجی: بازار کار، شرایط قبولی، درآمد و مسیر تحصیل
رشته شنواییسنجی یکی از شاخههای مهم و تخصصی علوم توانبخشی است که به ارزیابی، پیشگیری، تشخیص و توانبخشی اختلالات شنوایی و تعادلی میپردازد. متخصص شنواییسنجی با استفاده از تستها و دستگاههای تخصصی عملکرد شنوایی و تعادل افراد را ارزیابی میکند. این رشته به دلیل نیاز روزافزون جامعه به متخصصان شنوایی و افزایش مشکلات شنوایی و تعادلی، تبدیل به یکی از مشاغل با آینده شغلی روشن در حوزههای توانبخشی شده است.
شنواییسنجی چیست و چه نقشی دارد؟
متخصص شنواییسنجی به بررسی و ارزیابی دقیق شنوایی افراد با استفاده از دستگاههای پیشرفته میپردازد. وظایف این متخصص شامل انجام آزمایشهای شنوایی، ارزیابی عملکرد گوش داخلی، ساقه مغز، و بررسی مشکلات تعادلی است. همچنین، شنواییسنجها مسئول تجویز و مشاوره درباره سمعک و ابزارهای شنوایی برای افراد با کمشنوایی هستند.
مهمترین وظایف شنواییسنج عبارتند از:
-
انجام آزمونهای شنوایی (Audiometry)
-
ارزیابی عملکرد عصب شنوایی و حلزون گوش (OAE، ABR)
-
بررسی تعادل و ارزیابی مشکلات تعادلی (VNG، ENG)
-
مشاوره در زمینه تجویز سمعک برای گروههای مختلف
-
پیگیری و توانبخشی افراد دچار کمشنوایی
-
غربالگری شنوایی نوزادان
-
همکاری با متخصصین گوش، حلق و بینی (ENT)
این رشته بهطور کلی برای افرادی که علاقهمند به کار بالینی، تستهای دستگاهی و تعامل با بیماران هستند، مناسب است.
شرایط و مسیر تحصیل در رشته شنواییسنجی
در ایران، رشته شنواییسنجی تنها در دانشگاههای علوم پزشکی ارائه میشود و پذیرش آن از طریق کنکور تجربی انجام میشود. دوره کارشناسی در این رشته معمولاً ۴ سال بهطول میانجامد. در این مدت دانشجویان با مباحث پایهای مانند آناتومی گوش، آکوستیک صوت، و روشهای آزمونهای شنوایی آشنا میشوند.
مهمترین واحدهای درسی در این مقطع شامل موارد زیر است:
-
آناتومی و فیزیولوژی گوش
-
آکوستیک صوت و فیزیک صدا
-
آزمونهای شنواییسنجی
-
آزمونهای تعادلی
-
توانبخشی شنوایی
-
روشهای تجویز سمعک
-
روانشناسی و گفتار درمانی
پس از اتمام دوره کارشناسی، دانشجویان میتوانند برای ادامه تحصیل در مقطع دکتری (PhD) اقدام کنند. در ایران مقطع ارشد برای این رشته وجود ندارد و پذیرش دکتری تخصصی محدود است.
بازار کار رشته شنواییسنجی و درآمد آن
با توجه به افزایش مشکلات شنوایی و تعادلی در جامعه، نیاز به شنواییسنجها در بازار کار روز به روز در حال افزایش است. مهمترین حوزههای شغلی برای فارغالتحصیلان این رشته عبارتند از:
-
کلینیکها و مراکز شنواییسنجی
-
بیمارستانها و درمانگاهها
-
مراکز توانبخشی برای کودکان و بزرگسالان کمشنوا
-
مراکز غربالگری شنوایی در مدارس و مراکز بهداشت
-
آموزش و پژوهش در حوزه شنواییسنجی
میزان درآمد در این رشته بسته به موقعیت شغلی و سابقه کاری متفاوت است:
-
کارمند کلینیک / بیمارستان: درآمد پایه بین ۱۵ تا ۳۰ میلیون تومان
-
شنواییسنج مستقل با اتاق شنوایی اختصاصی: ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان
-
صاحب کلینیک و متخصص تجویز سمعک: ۵۰ میلیون تومان تا بیش از ۱۵۰ میلیون تومان در ماه
مزایا و معایب رشته شنواییسنجی
مزایا:
-
بازار کار رو به رشد و کمرقابت نسبت به دیگر رشتههای پزشکی و پیراپزشکی
-
امکان راهاندازی کلینیک مستقل پس از کسب تجربه
-
ارتباط مستقیم با بیمار بدون فشار کاری زیاد مانند پرستاری
-
درآمد مناسب در شهرهای بزرگ
-
قابلیت مهاجرت به کشورهای پیشرفته (کانادا، استرالیا، آمریکا)
معایب:
-
نیاز به تمرکز بالا و ساعات طولانی کار بالینی
-
سنگینی دروس پایه مانند فیزیک صوت و نورولوژی
-
درآمد اولیه پایین تا زمانی که تجربه یا کلینیک شخصی ایجاد شود
-
تعداد کم دانشگاههای پذیرنده و ظرفیت محدود
آینده شغلی و مهاجرت شنواییسنجی
با توجه به افزایش مشکلات شنوایی، شنواییسنجها در کشورهای توسعهیافته جزء مشاغل پرتقاضا هستند. در کشورهای مانند کانادا، استرالیا و آمریکا، متخصصان شنواییسنجی در لیست مشاغل موردنیاز قرار دارند و درآمد آنها معمولاً بین ۶۰ تا ۹۰ هزار دلار در سال است.
در ایران نیز به دلیل افزایش استفاده از هدفونها، سالمند شدن جمعیت و نیاز بیشتر به سمعک، آینده شغلی این رشته بسیار روشن است.
محدوده قبولی در رشته شنواییسنجی
ظرفیت پذیرش این رشته در دانشگاههای علوم پزشکی محدود است. رتبه قبولی برای دانشگاههای مختلف به شرح زیر است:
-
دانشگاههای برتر (تهران، شیراز، اصفهان): رتبه ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰
-
دانشگاههای متوسط (کرمانشاه، مشهد، تبریز): رتبه ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰
-
دانشگاههای کوچکتر: رتبه ۵۰۰۰ تا ۷۵۰۰
جمعبندی
رشته شنواییسنجی یکی از رشتههای بسیار مهم و جذاب در حوزه علوم توانبخشی است که به تشخیص، توانبخشی و ارزیابی اختلالات شنوایی و تعادلی میپردازد. با توجه به بازار کار خوب، درآمد مناسب و آینده شغلی درخشان، این رشته برای کسانی که به کار بالینی و تخصصی علاقه دارند، انتخابی عالی است.